Picasso’s camera: een nieuwe zienswijze op het ontstaan van het Kubisme

Op 7 januari opent in Pontiac, een voorstad van Detroit, een expositie met foto’s die aan Picasso worden toegeschreven. Volgens de samensteller van de tentoonstelling vormen de vertoonde beelden een nieuwe verklaring voor het ontstaan van het Kubisme, de revolutionaire kunststroming uit het begin van de vorige eeuw.
In het persbericht wordt uitgelegd dat Picasso al in 1901 experimenteerde met fotografie. In 1905 kreeg hij een camera cadeau van de jonge Italiaanse kunstenaar Gino Severin. Een breuk in de lens veroorzaakte ingrijpende vertekeningen in de portretten die Picasso met deze camera maakte. Het verhaal wil dat de schilder die vertekeningen nog versterkte door tijdens de opnamen een prisma voor de lens te houden.

De curator stelt dat Picasso bijzonder geïntrigreerd raakte door de merkwaardige beelden die deze werkwijze opleverde. Hij beweert dat de schilder ze natekende en uiteindelijk als studies voor zijn sleutelwerk Les Demoiselles d’Avignon uit 1907 gebruikte. Dat schilderij geldt als startpunt van Picasso’s variant van het Kubisme en een grote stap in de richting van abstracte kunst.

Het verhaal wil dat de camera en een aantal fotografische experimenten na Picasso’s dood bij het grote vuil zijn gezet. Een voddenman zou ze hebben gevonden en doorverkocht aan een handelaar. Uiteindelijk kwamen ze bij een Zweedse verzamelaar terecht, die ontdekte dat er ook nog een belichte film in de camera zat. Een wetenschapper aan de universiteit van Bergen ontwikkelde de oude film en de afdrukken hangen binnenkort in het Museum of New Art (MONA).

Op de website van het MONA is een uitgebreide toelichting op dit project te lezen en worden enkele foto’s uit de expositie getoond. De man achter de expositie heet Jef Bourgeau. Vorig jaar organiseerde hij een tentoonstelling waarin hij werk van meer dan vijftig Nederlandse fotografen zou presenteren. Maar Bourgeau speelt met de verwachtingen van zijn publiek en heeft de practical joke tot een kunstvorm verheven. Op de genoemde show waren alleen foto’s van Bourgeau zelf te zien.

• Voor het hele verhaal kunt u naar: www.detroitmona.com/picasso’s_camera